Schiller, Amsterdam (Noord-Holland)

Je hebt in Amsterdam het café Schiller en je hebt het hotel Schiller, allebei op het Rembrandtplein en in belendende percelen. In het begin horen ze bij elkaar en is café Schiller dus de hotelbar van hotel Schiller. Maar die tijd ligt weer ver achter ons, want sinds de laatste eeuwwisseling zijn de twee definitief van elkaar gescheiden.

Hotel Schiller gaat in 1913 open, de hotelbar in het pand ernaast in 1922 (of 1921, de meningen verschillen). Beide krijgen de naam van de initiatiefnemer en eigenaar: Frits Schiller, hotelier en kunstschilder. Het is een familiebedrijf: het hotel wordt gebouwd als opvolger van het hotel van vader Georg Schiller, de bar komt in een pand ernaast dat de kinderen pas later kopen en bij de exploitatie van hotel en bar spelen Frits' broer Hein (die doet het personeel) en Frits' zus Elsa (die doet de linnenkamer) lange tijd een belangrijke rol.

Café Schiller is in de jaren twintig en dertig mateloos populair bij de Nederlandse beau monde met een onophoudelijke stroom bezoekers uit de wereld van cabaret, toneel en andere kleine en grote kunsten. De naam van Schiller zingt in 1927 rond in heel Nederland wanneer cabaretier Jean-Louis Pisuisse (Mens durf te leven) met echtgenote Jenny Gilliams na het café te hebben verlaten wordt doodgeschoten door de jaloerse ex-minnaar van Jenny.

Na het overlijden van Frits Schiller in 1971 blijft het hotel open terwijl het café de deuren sluit. Horecaondernemer Luc Wildschut maakt daar in 1977 gelukkig een einde aan en na de ingrijpende restauratie is het café al snel even populair als in al die decennia daarvoor, met name nu in de wereld van schrijvers, literatoren en al hun bewonderaars.

Achter de schermen spelen na de Tweede Wereldoorlog grote vastgoedbelangen rondom Schiller en de rest van het Rembrandtplein, met investeerders als NV Caransa, de Krasnapolsky Groep en NH Hoteles. Als die laatste twee fuseren gaat de bar zelfstandig verder, eerst nog onder Luc Wildschut en vanaf 2004 onder Alex Rutten, bekend van The Movies en De Filmhallen in Amsterdam.

In dezelfde tijd wordt café Schiller uitgebreid met een ruimte achterin waar bezoekers kunnen dineren. De indeling van de oorspronkelijke ruimte is sinds de beginjaren in essentie ongewijzigd, met wat zitjes vooraan en vervolgens de bar links tegen de muur na binnenkomst. Ook de stijl is nog net zoals die in 1921 furore maakte, art deco dus, met aan de muren geschilderde portretten van beroemde Amsterdammers door Frits Schiller, die zoals gezegd niet alleen hotelier was, maar ook kunstenaar.

Met dank aan Café Restaurant Schiller | Marjolein Bierens (Hotel Schiller), Historiek, corner.inc, Google Maps, onsamsterdam.nl, Wikipedia